سردار شهید عبدالرسول زرین برترین تکتیرانداز ایرانی تاریخ
پایگاه خبری شهید عبدالرسول زرین: پخش آنلاین فیلم سینمایی تکتیرانداز در بستر فضای مجازی با موضوع برشی از زندگی سردار شهید عبدالرسول زرین، تکتیرانداز افسانهای لشکر ۱۴ امام حسین (ع) در دوران دفاع مقدس بهانهای شد تا مروری بر رسته تکتیراندازی و تسلیحات این حوزه که در داخل کشور ساخته میشود، داشته باشیم.
شهید زرین که توسط فرمانده خود، سردار شهید حسین خرازی گردان یک نفره نامیده شده بود، بنا بر اطلاعات ثبت شده در دفترچه شخصیاش بیش از 3000 شلیک موفق تا بازه زمانی چند ماه قبل از شهادتش داشته است. اکثریت قریب به اتفاق این شکارها از افسران رژیم بعث یا افراد مؤثر در جبهه مقابل بود نه هر هدفی یا همچون اهداف تکتیراندازان غربی زنان و کودکان! نهایتاً با وجود تلاشهای گسترده و ناموفق ارتش بعث عراق برای شکار سردار زرین، ایشان بر اثر اصابت ترکشهای خمپاره در عملیات خیبر در ۱۱ اسفند ۱۳۶۲ به شهادت رسید.
مقوله تکتیراندازی بسیار پیچیدهتر از آن است که در ابتدا به نظر میرسد. تکتیراندازان امروزه وظایف بسیاری در ارتشهای مدرن جهان دارند، به گونهای که آموزشهای پرهزینهای برای آنان در نظر گرفته میشود و تجهیزات گرانقیمتی در اختیار آنان قرار میگیرد.
باید توجه داشت آنچه در کشور ما به طور کلی به عنوان تکتیرانداز مطرح میشود به طور اصولی شامل دو بخش است: مارکسمن (marksman) و اسنایپر (Sniper) که مفاهیمی بسیار متفاوت دارند. در نتیجه ابتدا باید تفاوت این دو به صورت خلاصه بیان شود. مارکسمن در واقع عضوی از یک رسته پیاده است که به سلاحی نیمهاتوماتیک با طول لوله بیشتر و تجهیزات اپتیکی بهتر نسبت به همرزمان خود مجهز شده است. وظیفه این فرد درگیری در برد فراتر از برد سلاحهای تهاجمی عادی و کشف و مشخص کردن اهداف برای دیگر افراد رسته است.
اگر بین مارکسمن و دیگر اعضای یک رسته هماهنگی وجود داشته باشد، این رسته توانایی بسیار بالایی در سرکوب دشمن نشان میدهد. طبق نقل مشهور در مطالب نظامی این مورد، تجربه امریکاییها در عراق و افغانستان است که باعث شد این کشور و به دنبال آن سایرین توجه بیشتری به مارکسمنها داشته باشند. این در حالی است که در دوران دفاع مقدس شهید زرین در برخی مواقع با حضور بین رزمندگان و در خط مقدم یا کمی جلوتر از آن اقدام به هلاک کردن نیروهای مؤثر دشمن در جریان حمله نیروهای خودی یا پاتک دشمن میکرد و اتفاقاً ارزش بالای این شیوه استفاده از سلاح تکتیرانداز در عملیاتهای زمینی آن دوران به خوبی نشان داده شد.
اما اسنایپر یا همان تکتیرانداز که برخلاف مارکسمن در فارسی ترجمهای اختصاصی برای آن وجود ندارد، وظایف تخصصیتری دارد؛ به طور مثال ترور یک شخص خاص یا حفاظت از یک شخص. از این رو تجهیزات تکتیراندازان گرانتر و پیچیدهتر است و آموزش یک تکتیرانداز ماهر به صبر و هزینه بالایی نیاز دارد. اساساً یک تکتیرانداز از بین افرادی با مشخصات روحی و جسمی برتر انتخاب میشود، زیرا مشخصات مأموریتی وی خاصتر از سایر رستههاست. امروزه در ارتشهای مدرن جهان چندین وظیفه بر عهده یگانهای تکتیرانداز است که به صورت خلاصه به آن میپردازیم.
وظایف تکتیراندازان
شکار آزاد یکی از وظایف تکتیرانداز در خط دشمن است. در این حالت عمدتاً دستههای دو نفری تکتیرانداز در طول خطوط نبرد مستقر میشوند و به شکار نفرات دشمن میپردازند. این فعالیت اگر به طور متناوب صورت گیرد، روحیه نیرویهای دشمن را بسیار پایین خواهد آورد.
وظیفه دیگر تکتیراندازان پشتیبانی از یگانهای پیاده دیگر است. در این نوع مأموریت عمدتاً سلاحهای کالیبر بزرگ و به اصطلاح آنتیمتریال مانند HS-۵۰ اشتایر مورد استفاده قرار میگیرد. در این حالت تکتیرانداز میتواند با سلاح خود نیروهای سنگرگرفته دشمن را هدف قرار دهد و از تلفات احتمالی نیروهای خودی بکاهد. اگرچه تسلیحات آنتیمتریال تا کالیبر ۲۳ میلیمتر در دنیا موجود است، اما پراستفادهترین کالیبر در این حوزه ۷/۱۲ غربی و شرقی است. سلاحهای کالیبر ۷/۱۲ بهترین تناسب را بین قدرت آتش و وزن سلاح و مهمات دارند، چراکه کالیبرهای بسیار سنگینی مانند ۲۳ میلیمتری در نقل و انتقال حجیم و سنگین هستند و با گرفتن تحرک از یک رسته ممکن است باعث شکست زودهنگام آن شوند.
یکی دیگر از وظایف رستههای تکتیرانداز در ارتشهای مدرن، فعالیت پشت خطوط اصلی دشمن است. این یگانها تمرینات زیادی در زمینه مخفیکاری داشتهاند و میتوانند در پشت خط دشمن مؤثر ظاهر شوند. مأموریت در پشت خطوط میتواند از شناسایی تا هدفیابی و ترور افسران ارشد متفاوت باشد. این موارد یکی دیگر از کارهای شاخص شهید زرین در کارنامه عملیاتی ایشان است. اما یکی از مهمترین موارد استفاده از تکتیراندازان ایجاد منطقه امن است. در این حالت چند تیم تکتیرانداز در یک منطقه پخش میشوند و از آن در برابر تهدیدات که عمدتاً تکتیراندازان یا نیروهای انتحاری دشمن هستند، حفاظت میکنند. به عنوان بهترین مثال برای این مورد میتوان به استقرار نیروهای تکتیرانداز در اطراف محل سخنرانی مقامات رده بالای کشورها اشاره کرد.
سلاحهای تکتیرانداز در ایران
عمدهترین و پرتعدادترین سلاح تکتیرانداز در ایران سلاح SVD دراگانوف است که در گذشته از تولیدات روسی، چینی و در حال حاضر از تولیدات ایرانی این سلاح در کشور استفاده میشود. SVD در اصل یک سلاح مارکسمن است، اما در ایران در هر دو نقش مورد استفاده قرار میگیرد.
SVD با اینکه عمری طولانی دارد، همچنان به عنوان سلاح مارکسمن قابل استفاده است. خصوصاً با تغییراتی جزئی همچنان بسیار مؤثر است. یکی از دلایل دقت ذاتی این سلاح را طراحی آن توسط فردی میدانند که در ابتدا در زمینه ماشینآلات حساس و ابزار دقیق فعالیت داشته و تجربیات خود در آن زمینه را در طراحی و ساخت SVD به کار گرفته است. این سلاح ۸/۳ کیلوگرمی (بدون احتساب دوربین) وزن نسبتاً کمی داشته و مهمات آن نیز ارزان است. SVD در ایران عمدتاً مجهز به دوربین اصلی خود یعنی pso-۱ مشاهده میشود که تا چهار برابر بزرگنمایی دارد. این دوربین در نقش مارکسمن چندان بد نیست، اما اختلاف بسیاری با دوربینهای تخصصی تکتیرانداز دارد و شاید تعویض آن با یک دوربین بهتر بتواند توانایی SVD را در ایفای نقش یک سلاح تکتیرانداز تخصصی بهبود بخشد.
اما در سالهای اخیر یک سلاح تخصصی تکتیرانداز به صورت محدود تحویل یگانهای سپاه و نیروهای ویژه آن شده است که امیدها برای تجهیز نیروهای مسلح به سلاح تکتیرانداز تخصصی را تا حدودی زنده کرده است. این سلاح با نام مرصاد شناخته میشود. مرصاد اولین سلاح تخصصی تکتیراندازی است که در نیروهای مسلح ایران عملیاتی شده و به نظر میرسد در طراحی آن از اسلحه مشهور M-۲۴ الگو گرفته شده است، اما سیستم گلنگدن آن برگرفته از برنوی ایرانی است.
کالیبر مورد استفاده این سلاح ۷/۶۲*۵۱ است که یک فشنگ استاندارد ناتو محسوب میشود و در خود M-۲۴ نیز استفاده شده است. این فشنگ از دقت و قدرت مناسبی برخوردار است و بین دقت و قدرت آن تناسب برقرار است.
سلاح مرصاد ۶/۷ کیلوگرم بدون اسکوپ وزن دارد که حدود دو کیلوگرم بیشتر از M-۲۴ بوده و اگر از مشکل وزن این سلاح چشمپوشی کنیم، برد آن حدود ۸۰۰ متر است که رقم متوسطی برای این کلاس از اسلحهها به حساب میرود. مرصاد از یک خشاب پنجتایی ثابت بهره میبرد و کاربر باید فشنگها را به صورت تکتک داخل آن جا بزند. طراحی یک خشاب جداشونده برای آن، سرعتعمل کاربر را بسیار افزایش میدهد.
منبع: قدس آنلاین
